KRİZİN BAŞROL OYUNCUSU HEDGE FONLAR

G-20 zirvesine damgasını vuran ve ABD'de başlayan mortgage krizinin tüm dünyaya yayılmasında baş rolü oynayan hedge fonlardan biraz bahsetmekte yarar var. Krizde, adeta 'günah keçisi' olarak ilan edilen hedge fonlarla ilgili işte, merak edilen sorular ve yanıtları:
1- Hedge fon nedir?
Serbest fonlar olarak da tanımlanıyor. Genellikle kısa vadeli hareket eden ve yüksek kar amaçlayan piyasadan piyasaya dolaşan fonları ifade ediyor. Bu fonlar yüksek kar gördüğü yerlere hızla girip, karlar düşünce hızla çıkıyor. Her türlü piyasa koşulunda pozitif getiriye odaklanıyor. Yüksek karlara ulaşabilmek için oldukça yüksek kaldıraç (borçlanma etkisi) ve riskler taşıyor.
2-İlk hedge fon ne zaman çıkarıldı?
Serbest fonlar dünyada yaklaşık 60 yıl kadar önce bazı yöneticilerin hisselerde uzun/kısa pozisyon almaları ile başladı. Yatırım danışmanı Alfred Winston Jones'un 1949 yılında hisse senetleri üzerine uzun ve kısa pozisyonlarla oluşturduğu yatırım fonu ilk hedge fon örneği olarak biliniyor.
3-Dünyadaki toplam hedge fon büyüklüğü ne kadar?
Çok büyük bir kısmı off-shore kurulması nedeniyle sektörün büyüklüğüne ilişkin kesin bir rakam yok. Ancak bugün itibariyle, toplam 2 trilyon dolar civarında bir büyüklüğe sahip, 9 binin üzerinde hedge fon olduğu tahmin ediliyor.
4-Hedge fonların diğer fonlardan farkı nedir?
Hedge fonlar normal yatırım fonlarından farklı olarak birincisi çok hızlı hareket ediyor. İkincisi; regüle edilmiyorlar Üçüncüsü; hiçbir şekilde yatırımcılarına getiri konusunda garanti vermiyor. Normal yatırım fonlarına göre ellerindeki aktifleri teminat göstererek kredi alma imkanına sahipler. Klasik yatırım fonları genellikle yalnızca uzun pozisyon alabilirken, hedge fonlar piyasalarda çift yönlü hareket edip açığa satış yapabiliyor.
5-Hangi enstrümanlara yatırım yaparlar?
Ülke tahvilleri, hisse senetleri, özel sektör tahvilleri, kredi türev enstrümanları

DOLAR, 1,59 TL'NİN ALTINA GERİLEDİ

G-20 zirvesindeki 1.1 trilyon dolarlık uzlaşma ve IMF ile anlaşmaya varılacağına ilişkin haberler piyasaları coşturdu. Uluslararası Para Fonu (IMF) ile ara verilen görüşmelere yeniden başlanması kararının alınması ve yatırımcıların G20 zirvesinde dünya liderlerinin küresel kriz karşısında gerekli çabayı gösterdiğine ikna olmasıyla yurtdışında başlayan yükseliş dalgası iç piyasalara da yansıdı. Dolar 1,59 TL'nin altına inerken, tahvil/bono piyasalarında 3 Kasım 2010 vadeli gösterge kıymetin ortalama bileşik faizi, son 3 yılın en düşük seviyesi olan yüzde 13.50 bileşiğin altına indi.

HEDGE FONLARA DENETİM GELİYOR

Dünyanın en gelişmiş 20 ekonomisinin liderleri 1.1 trilyon dolarlık küresel bir anlaşmaya vardı. Londra'dan dün başlayan G-20 zirvesinden, Uluslararası Para Fonu’na (IMF) 750 milyar dolar, ticaretin canlandırılması finansmanına 250 milyar dolar ve yoksul ülkelere kredi verilmesi için 100 milyar dolarolmak üzere toplamda 1.1 trilyon dolarlık destek kararı çıktı. Toplantıda üzerinde konuşulmak üzere hazırlanan taslakta büyük hedge fonlara ve vergi cennetlerine denetim de gündeme geldi. Krize ilişkin alınacak önlemlerle ilgili taslaktaki maddeler şöyle:
-Büyük hedge fonların kurallarının belirlenmesi ve denetlenmesi için yeni bir kurum açılacak.
-Uluslararası Para Fonu (IMF) kaynakları artırılması için 500 milyar dolar para, 250 milyar dolar da Özel Çekim Hakkı (SDR) için ayrılacak. IMF kaynakları böylece 1 trilyon dolara çıkacak. İhtiyaç duyması halinde IMF uluslararası piyasalara borçlanabilecek.
-Dünyada ticaret akışının yeniden canlanması için Dünya Bankası’na 250 milyar dolarlık garanti verilecek. Bu kaynak, ticaret kredileri ve yatırım ajansları aracılığıyla kullandırılacak.
-Vergi cennetlerine gönderilecek paranın akışında "şeffaflık" sağlanacak.
-Banka ve şirketlerin üst düzey yöneticilerinin maaşı düzenlenecek, başarısızlık ödüllendirilmeyecek.

PİYASALAR G-20 ZİRVESİNE ODAKLANDI

Piyasalar, bugün G-20 zirvesine kilitlenmiş durumda. Küresel krizden çıkmak için banka bilançolarının sorunlu aktiflerden temizlenmesi temel gündemi oluşturuyor. Durgunluğu aşmak için ABD hükümeti daha fazla mali teşvik konusunda ısrar ederken, Fransa ve Almanya gibi Avrupa ülkeleri ise denetimin sıkılaştırılmasından yana. Her iki ülke hedge fonlar ve vergi cennetleri konusunda denetimin daha fazla artırılması gerektiğini savunuyor. Bu çerçevede zirveden çıkacak kararlar ve sağlanacak işbirliği küresel krizin aşılmasında önemli bir mihenk noktası olacak. Çünkü G-20 üyeleri global GSYİH’nin yaklaşık yüzde 90'ını, global ticaretin yüzde 80'ini, nüfusun ise yüzde 68'sini oluşturuyor.

DÜNYA LİDERLERİ G-20 ZİRVESİNDE

Dünyanın en büyük ekonomilerine sahip ülkelerini bir araya getiren G-20 liderler zirvesi yarın İngiltere'nin başkenti Londra'da ''istikrar, büyüme ve istihdam'' sloganıyla başlıyor.
Peki, bu haftaya damgasını vuracak G-20 nedir ve kimler üye? Ve hangi konuları tartışacaklar?
G-20, 1999 yılında kuruldu. İlk resmi toplantısı 15-16 aralık 1999'da Almanya ve Kanada maliye bakanlarının ev sahipliğinde Almanya'nın başkenti Berlin'de yapıldı. G-20, Arjantin, Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Güney Kore, Türkiye, İngiltere ve ABD'nin maliye bakanları ve merkez bankası başkanları ile Avrupa Birliği Dönem Başkanı ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı'ndan oluşuyor. G-20'nin gündeminde ise küresel kriz ve resesyondan çıkış yolları var. Bu arada Londra'da iki gün sürecek zirve nedeniyle güvenlik güçlerinde izinler kaldırıldı. Çünkü küreselleşme karşıtları, çevreciler ve küresel ekonomi sisteminin değişmesini isteyenler şimdiden protesto gösterilerine başladı bile...